Inzicht en handvatten

Help je kind beter slapen
slaapproblemen kinderen
27 mei 2015

Slaapproblemen bij kinderen

slaapproblemen kinderenSlaapproblemen bij kinderen zijn veelvoorkomend. Het is zo lastig voor jou als ouder om hier richting en sturing aan te geven. Er wordt heel wat afgetobd met verstoorde ritmes, huilende en dwingende kinderen, steeds wakker wordende kinderen, kinderen die niet alleen kunnen inslapen, angsten en onrust hebben in de nacht, veel te vroeg wakker worden….enzovoort.

Deze blog helpt je een beetje met inzichten en handvatten. Eerst even enkele feiten.

Slaapproblemen zoals slaaptekort en onregelmatig slapen vormen een risico voor de gezondheid van je kind.

  • Het beïnvloedt de groei en ontwikkeling
  • het geeft een groter risico op overgewicht

Slecht slapen heeft ook effecten op het gedrag van je kind

  • humeurigheid en hierdoor moeilijker in de omgang
  • ontremd gedrag (lijkt op ADHD)
  • slechtere concentratie
  • mindere schoolprestaties

Wanneer spreken we van slaapproblemen bij kinderen?

  • Bij een tekort aan nachtelijke uren slaap
  • Bij een vaak onderbroken slaap
  • Bij overmatig veel slaapbehoefte overdag en slecht functioneren.

Er is zeker niet altijd een medische aandoening die de slaapproblemen veroorzaakt. Wanneer het wel een medische aandoening is (reflux, (centrale) apneu of te groot zacht weefsel van het keelgebied), bent u op de juiste plek in een slaapcentrum. Daar kunnen de somnologen en slaapverpleegkundigen onderzoeken met welk probleem ze precies te maken hebben en wat er aan het probleem te doen is.

Vaak zijn de slaapproblemen bij kinderen gedragsmatig.

Een veelvoorkomend probleem is het inslaapprobleem. Stel dat jij als ouder je kind hebt laten wennen aan een bedritueel. Maar door het uitstelgedrag van je kind wordt dit ritueel steeds langer en uitgebreider dan ontstaat er een inslaapprobleem. Het kind wordt afhankelijk van het lange ritueel om in te kunnen slapen (vb: voorlezen, samen in bed liggen, slaapliedje zingen, aaien, nachtlampje aandoen, nog even in de kamer blijven zitten….), en jij hebt niets meer over van de avond. Soms loopt het zelfs zo dat je kind als het wakker wordt steeds opnieuw dit ritueel nodig heeft om te kunnen inslapen. Dit heeft veel impact op jouw tijd en energie. Wanneer jij moe wordt heb je minder rust en geduld en dat voelt je kind. Dit helpt niet mee om rustig te gaan slapen.

Sommige kinderen willen pertinent niet naar bed. Ze doen er alles aan om tijd te rekken en steeds opnieuw uit bed te komen. Om moe van te worden toch? Hoe lastig het ook is vraagt dit van jou dat je duidelijke grenzen stelt. Goed gedrag belonen en ongewenst gedrag begrenzen en kordaat optreden. Consequent zijn en steeds dezelfde regels volhouden is lastig voor veel ouders. Misschien is het ook niet jouw sterkste kant. Toch is het onontbeerlijk om je kind met uitstelgedrag rustig in bed te krijgen.

De interactie en de gewoontes die zich ontwikkeld hebben tussen jou en je kind kunnen een slaapprobleem in stand houden. Ik zal enkele handvatten geven die je kunt toetsen aan jezelf en die je kunt doen om het slaapprobleem aan te pakken. Let op dat je vaak een lange adem moet hebben. Maar de aanhouder wint. Gelukkig zijn er ook voorbeelden in de praktijk die uitwijzen dat met een juiste aanpak je kind snel beter gaat slapen. Hopen dat jouw kind zo’n snelle leerling is.

Ik begin met de moeilijkste:

Ongewenst gedrag negeren. (Uitdooftechniek)

Je kunt helemaal negeren, deels negeren (=kort, kalm en resoluut zijn) of in aanwezigheid negeren (aanwezig maar geen contact of aanraking).. Deze methode is zo moeilijk omdat je kind meestal eerst nog erger gedrag gaat vertonen om jou uit je tent te lokken en te proberen toch weer aandacht en tijd van je te krijgen. Hij/zij kan het bloed onder je nagels vandaan halen, maar uiteindelijk zal je kind doorkrijgen dat je echt niet meer reageert zoals anders en zal het ook rustiger gaan worden en uiteindelijk gaan slapen. Het goede gedrag kun je dan de volgende dag belonen.

Een ander ritueel maken met andere gedachten en gewoontes

Door het kind iets later naar bed te brengen en positieve of neutrale belevingen aan het bedritueel te koppelen zal je kind vermoeider zijn op dit latere tijdstip en zich positiever voelen. Wanneer jij dan weggaat zal het moeilijker wakker blijven wat de kans op succesvol inslapen vergroot.

Het verkorten van de bedtijd

Misschien leg jij je kind wel heel vroeg in bed omdat je bang bent dat hij/zij anders een tekort aan slaap zal hebben (na alle poespas op de avond en in de nacht).Door je kind alleen de benodigde uren (vb: 10 uur max) in bed te leggen zal het een beter slaap-waakritme ontwikkelen. Meer vermoeidheid bij het (latere) naar bed gaan en bijtijds opstaan in de morgen. Doordat je zelf geen compensatie uren meer inbouwt verbetert het slaapritme van je kind. Let eens op hoeveel je kind slaapt in vakantietijd en neem deze uren als richtlijn voor de individuele slaapbehoefte van jouw kind.

Ontspanningsmethoden toepassen.

Door in de latere avond de beeldschermen te verbieden en ook geen huiswerk vlak voor het slapen toe te staan zet je al een belangrijke stap. De hersenen van je kind moeten tot rust gaan komen. Dit kun je doen door bijvoorbeeld op de bank al een boekje te gaan lezen, elkaar te masseren, verhaaltjes te vertellen, de dag door te nemen, een gezinsspelletje te doen, te kleuren of te tekenen, of andere rustige hobbymatige dingen te doen. Dim het licht een beetje en maak het rustig in huis. Eenmaal klaar voor het “naar bed gaan” kun je er gewoonte van maken dat je even op de bank de voetjes van je kind wrijft en sokjes aandoet. De aandacht weghalen bij het hoofd en de bewustwording van warme voeten helpt het inslapen. Stop je kind kort en duidelijk in, en laat het zelf verder tot rust komen in bed en inslapen. Het zelfstandig inslapen geeft vertrouwen voor wakkere momenten in de nacht. Je kind kan dan ook weer zelf terug inslapen.

Ik hoop dat je aan deze tips houvast hebt of in ieder geval inspiratie hebt opgedaan hoe je zou kunnen beginnen.

Je kunt ook hulp vragen aan een slaapoefentherapeut bij jou in de buurt. Kijk hiervoor op de adressenpagina.

Ik wens je veel succes.